Sarga 75

नारदस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा ऽमृतमयं तदा । प्रहर्षमतुलं लेभे लक्ष्मणं चेदमब्रवीत् ।। 7.75.1 ।।

nāradasya tu tadvākyaṃ śrutvā 'mṛtamayaṃ tadā | praharṣamatulaṃ lebhe lakṣmaṇaṃ cedamabravīt || 7.75.1 ||

गच्छ सौम्य द्विजश्रेष्ठं समाश्वासय सुव्रतम् । बालस्य तु शरीरं तत्तैलद्रोण्यां निधापय ।। 7.75.2 ।।

gaccha saumya dvijaśreṣṭhaṃ samāśvāsaya suvratam | bālasya tu śarīraṃ tattailadroṇyāṃ nidhāpaya || 7.75.2 ||

गन्धैश्च परमोदारैस्तैलैश्चापि सुगन्धिभिः । यथा न क्षीयते बालस्तथा सौम्य विधीयताम् ।। 7.75.3 ।।

gandhaiśca paramodāraistailaiścāpi sugandhibhiḥ | yathā na kṣīyate bālastathā saumya vidhīyatām || 7.75.3 ||

यथा शरीरो बालस्य गुप्तः सन् शिष्टकर्मणः । विपत्तिः परिभेदो वा न भवेच्च तथा कुरु ।। 7.75.4 ।।

yathā śarīro bālasya guptaḥ san śiṣṭakarmaṇaḥ | vipattiḥ paribhedo vā na bhavecca tathā kuru || 7.75.4 ||

एवमादिश्य काकुत्स्थो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् । मनसा पुष्पकं दध्यावागच्छेति महायशाः ।। 7.75.5 ।।

evamādiśya kākutstho lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam | manasā puṣpakaṃ dadhyāvāgaccheti mahāyaśāḥ || 7.75.5 ||

इङ्गितं स तु विज्ञाय पुष्पको हेमभूषितः । आजगाम मुहूर्तेन समीपे राघवस्य वै ।। 7.75.6 ।।

iṅgitaṃ sa tu vijñāya puṣpako hemabhūṣitaḥ | ājagāma muhūrtena samīpe rāghavasya vai || 7.75.6 ||

सो ऽब्रवीत्प्रणतो भूत्वा अयमस्मि नराधिप । वश्यस्तव महाबाहो किङ्करः समुपस्थितः ।। 7.75.7 ।।

so 'bravītpraṇato bhūtvā ayamasmi narādhipa | vaśyastava mahābāho kiṅkaraḥ samupasthitaḥ || 7.75.7 ||

भाषितं रुचिरं श्रुत्वा पुष्पकस्य नराधिपः । अभिवाद्य महर्षींस्तान् विमानं सो ऽध्यरोहत ।। 7.75.8 ।।

bhāṣitaṃ ruciraṃ śrutvā puṣpakasya narādhipaḥ | abhivādya maharṣīṃstān vimānaṃ so 'dhyarohata || 7.75.8 ||

धनुर्गृहीत्वा तूणी च खड्गं च रुचिरप्रभम् । निक्षिप्य नगरे वीरौ सौमित्रिभरतावुभौ ।। 7.75.9 ।।

dhanurgṛhītvā tūṇī ca khaḍgaṃ ca ruciraprabham | nikṣipya nagare vīrau saumitribharatāvubhau || 7.75.9 ||

प्रायात्प्रतीचीं हरितं विचिन्वंश्च ततस्ततः । उत्तरामगमच्छ्रीमान्दिशं हिमवता वृताम् ।। 7.75.10 ।।

prāyātpratīcīṃ haritaṃ vicinvaṃśca tatastataḥ | uttarāmagamacchrīmāndiśaṃ himavatā vṛtām || 7.75.10 ||

अपश्यमानस्तत्रापि स्वल्पमप्यथ दुष्कृतम् । पूर्वामपि दिशं सर्वामथो ऽपश्यन्नराधिपः ।। 7.75.11 ।।

apaśyamānastatrāpi svalpamapyatha duṣkṛtam | pūrvāmapi diśaṃ sarvāmatho 'paśyannarādhipaḥ || 7.75.11 ||

प्रविशुद्धसमाचारामादर्शतलनिर्मलाम् । पुष्पकस्थो महाबाहुस्तदापश्यन्नराधिपः ।। 7.75.12 ।।

praviśuddhasamācārāmādarśatalanirmalām | puṣpakastho mahābāhustadāpaśyannarādhipaḥ || 7.75.12 ||

दक्षिणां दिशमाक्रामत्ततो राजर्षिनन्दनः । शैवलस्योत्तरे पार्श्वे ददर्श सुमहत्सरः ।। 7.75.13 ।।

dakṣiṇāṃ diśamākrāmattato rājarṣinandanaḥ | śaivalasyottare pārśve dadarśa sumahatsaraḥ || 7.75.13 ||

तस्मिन्सरसि तप्यन्तं तापसं सुमहत्तपः । ददर्श राघवः श्रीमाँल्लम्बमानमधोमुखम् ।। 7.75.14 ।।

tasminsarasi tapyantaṃ tāpasaṃ sumahattapaḥ | dadarśa rāghavaḥ śrīmāँllambamānamadhomukham || 7.75.14 ||

राघवस्तमुपागम्य तप्यन्तं तप उत्तमम् । उवाच स तदा वाक्यं धन्यस्त्वमसि सुव्रत ।। 7.75.15 ।।

rāghavastamupāgamya tapyantaṃ tapa uttamam | uvāca sa tadā vākyaṃ dhanyastvamasi suvrata || 7.75.15 ||

कस्यां योन्यां तपोवृद्ध वर्तसे दृढविक्रम । कौतूहलात्त्वां पृच्छामि रामो दाशरथिर्ह्यहम् ।। 7.75.16 ।।

kasyāṃ yonyāṃ tapovṛddha vartase dṛḍhavikrama | kautūhalāttvāṃ pṛcchāmi rāmo dāśarathirhyaham || 7.75.16 ||

को ऽर्थो मनीषितस्तुभ्यं स्वर्गलाभः परो ऽथवा । वराश्रयो यदर्थं त्वं तपस्यसि सुदुष्करम् । यमाश्रित्य तपस्तप्तं श्रोतुमिच्छामि तापस ।। 7.75.17 ।।

ko 'rtho manīṣitastubhyaṃ svargalābhaḥ paro 'thavā | varāśrayo yadarthaṃ tvaṃ tapasyasi suduṣkaram | yamāśritya tapastaptaṃ śrotumicchāmi tāpasa || 7.75.17 ||

ब्राह्मणो वा ऽसि भद्रं ते क्षत्रियो वा ऽसि दुर्जयः । वैश्यस्तृतीयवर्णो वा शूद्रो वा सत्यवाग्भव ।। 7.75.18 ।।

brāhmaṇo vā 'si bhadraṃ te kṣatriyo vā 'si durjayaḥ | vaiśyastṛtīyavarṇo vā śūdro vā satyavāgbhava || 7.75.18 ||

इत्येवमुक्तः स नराधिपेन ह्यवाक्छिरा दाशरथाय तस्मै । उवाच जातिं नृपपुङ्गवाय यत्कारणे चैव तपःप्रयत्नः ।। 7.75.19 ।।

ityevamuktaḥ sa narādhipena hyavākchirā dāśarathāya tasmai | uvāca jātiṃ nṛpapuṅgavāya yatkāraṇe caiva tapaḥprayatnaḥ || 7.75.19 ||

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे पञ्चसप्ततितमः सर्गः ।। 75 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe pañcasaptatitamaḥ sargaḥ || 75 ||